
Абраз – выратавальніца Магілёва
У гісторыі краю сустракаюцца падзеі, якія да сённяшняга дня цяжка растлумачыць інакш, як умяшанне вышэйшых сіл. На Магілёўшчыне здаўна і праваслаўнымі, і каталікамі шанаваліся чатыры цудатворныя абразы Багародзіцы: Бялыніцкая, Тупічаўская, Баркулабаўская і Магілёва-Брацкая.
Гісторыя апошняй бярэ свой пачатак з падзей часоў вайны Рэчы Паспалітай з Маскоўскай дзяржавай 1654-1667 гадоў. У 1654 годзе магіляўчане па радзе прычын адчынілі браму крапасных збудаванняў і дабравольна ўпусцілі ў горад маскоўскія войскі. У наступным годзе гетман ВКЛ князь Януш Радзівіл выступіў з войскам, каб адваяваць Магілёў. У лютым 1655 года гетман з атрадамі падступіў да абарончых збудаванняў горада. Магіляўчане разам з маскоўскім гарнізонам мужна абараняліся.
Войска Радзівіла прыпынілася на поле за Віленскай брамай (цяпер вуліца Лазарэнка), акружыла Магілёў. Аблога горада працягвалася тры месяцы. Гетман загадаў у розных месцах рабіць падкопы пад абарончы вал, каб закласці ў іх парахавыя снарады і, разбурыўшы ўмацаванне, уварвацца ў Магілёў. Ужо пачыналі запальваць парахавыя бочкі. І тут адбыўся цуд!
У доме ў адной набожнай удавы, якая старанна малілася перад абразом Багародзіцы, сталі сцякаць слёзы з вачэй Маці Божай. Хутка аб дзіўным здарэнні стала вядома ўсім магіляўчанам, якія расцанілі гэты цуд як верагодны знак Прасвятой Дзевы і збавенне Магілёва ад небяспекі.
І сапраўды, закладзеныя парахавыя снарады ўзарваліся, аднак сіла ўдару прыйшлася не ў глыб валу, а ў бок нападаўшых, знішчыўчы большую колькасць салдат. Стала вядома, што прыбліжаецца вялікае расійскае казацкае войска. Гетман Радзівіл вымушаны быў зняць аблогу і з вялікай хуткасцю адысці.
Гараджане перанеслі абраз у Брацкую царкву. З тых пор яна ўшаноўваецца як цудатворная Магілёва-Брацкая. Шмат разоў магіляўчане маліліся перад ёй, прасілі аб выратаванні горада ад бед. Сярод цудадзейных падзей шырока вядомы такі факт: калі ў 1910 годзе горад быў ахоплены пажарам, абраз узялі з храма і панеслі насустрач вогненнаму валу. І тады вецер перамяніўся, агонь патух, частка збудаванняў была выратавана.
На месцы, дзе стаяў дом удавы, была пабудавана драўляная капліца. Да XIX стагоддзя у Брацкай царкве адзначался свята збавенне Магілёва ад непрыяцеля.
У 1837 годзе на месцы разбуранай капліцы быў пабудаваны двухпавярховы драўляны дом. Вельмі сімвалічна, што зараз у гэтым будынку (па вуліцы Ленінская) размяшчаецца музей гісторыі горада Магілёва.
Настаўніца беларускай мовы і літаратуры Петрачэнка В.С.


